Publikacje

Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne w Zakresie Nauczania Języka Polskiego Jako Obcego

Polonijni nauczyciele podnoszą kwalifikacje

Po raz pierwszy w historii szkolnictwa polonijnego nauczyciele polskich szkół dokształcających mogli podjąć podyplomowe studia kwalifikacyjne w zakresie nauczania języka polskiego jako obcego, nie opuszcając Stanów Zjednoczonych.

Pomysł utworzenia podyplomowych studiów dla nauczycieli narodził się w czerwcu 2006 roku podczas V Forum Oświaty Polonijnej w Krakowie. Z propozycją wprowadzenia takiej formy kształcenia w metropolii nowojorskiej wystąpiła prezes Centrali Polskich Szkół Dokształcających w Ameryce Dorota Andraka. Za projektem opowiedział się dyrektor Centrum Języka i Kultury Polskiej dla Polonii i Cudzoziemców Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, prof. dr hab. Jan Mazur, który wziął sprawę w swoje ręce. Półtora roku później znalazła ona swój pozytywny finał. “Jest to dla nas wielkie udogodnienie” - mówią z zadowoleniem polonijni pedagodzy, dla których do tej pory jedyną możliwością podniesienia kwalifikacji w zakresie uczenia języka polskiego były szkolenia w Polsce.

POCZĄTKOWYM zamiarem inicjatorów było utworzenie w Stanach Zjednoczonych filii CJKP UMCS. W praktyce okazało się to zbyt kosztowne i związane z pokonaniem wielu biurokratycznych przeszkód oraz licznych formalności. Inne rozwiązanie, ostatecznie zatwierdzone przez Senat UMCS, zakładało, iż grupa polskich wykładowców przyjedzie do Stanów Zjednoczonych, co pozwoli na obniżenie kosztów kształcenia. Słuchacze podyplomowego studium - jako obywatele polscy - zapłacą w tym układzie takie same czesne jak studenci w kraju, ale dodatkowo zostaną zobligowani do pokrycia kosztów przelotu wykładowców z Polski do USA i z powrotem, ich zakwaterowania i wyżywienia. Ostatecznie więc wysokość opłat za studia będzie zależała od pór roku i związanych z nimi różnic w cenach za przelot samolotem i usługi hotelowe oraz ilości osób, które zdecydują się na podjęcie nauki.

Dorota Andraka dokonała już wstępnych obliczeń. Górny próg cenowy wynosi około 700 dolarów za semestr, ale w praktyce studiujący zapłacą znacznie mniej, gdyż liczba chętnych na studia stale rośnie. Nie bez znaczenia jest również fakt, iż wsparcia udzieliła organizatorom Polsko-Słowiańska Federalna Unia Kredytowa, która bezpłatnie udostępnia słuchaczom studiów pomieszczenia na zajęcia i wykłady, oraz Konsulat RP, który patrycypuje w kosztach zakwaterowania wykładowców w hotelach.

Mimo że CJKP UMCS w Lublinie utworzył podyplomowe studia kwalifikacyjne w zakresie nauczania języka polskiego jako obcego zaledwie parę miesięcy temu, pracujący tam wykładowcy posiadają wieloletnie doświadczenie w uczeniu języka polskiego cudzoziemców z wszystkich kontynentów. Są to autorzy podręczników oraz egzaminatorzy Państwowej Komisji Poświadczania Znajomości Języka Polskiego jako Obcego.

“W październiku 2007 roku uruchomiliśmy pierwszą edycję studiów w zakresie nauczania języka polskiego jako obcego” - informuje kierownik studiów dr Anna Butcher. - “Projekt się prężnie rozwija, gdyż zainteresowanie tego typu formą kształcenia jest ogromne. Edycja nowojorska jest drugą z kolei i pierwszą poza granicami kraju prowadzoną przez nasz ośrodek” - podkreśla.

STUDIA PRZEZNACZONE są głównie dla absolwentów kierunków filologicznych (specjalność nauczycielska) z tytułem magistra lub licencjata, chcących uzyskać specjalizację w zakresie nauczania języka polskiego jako obcego. Słuchaczami studiów mogą być także absolwenci innych kierunków, którzy mają kwalifikacje nauczycielskie, pod warunkiem że pomyślnie zaliczyli test sprawdzającego wiedzę o języku i kulturze polskiej.

Jak informuje Dorota Andraka, na studia zapisały się 54 osoby. Są to nauczyciele polskich szkół dokształcających należących do CPSD ze stanów: New Jersey, Nowy Jork, Massachusetts, Connecticut i Pensylwania. Nie wszyscy chętni jednak znaleźli się na liście studentów. Projekt zakłada bowiem, że słuchacze studiów podyplomowych muszą być absolwentami polskich uczelni. Czy będą w nim mogli uczestniczyć absolwenci amerykańskich uczelni pedagogicznych z tytułem bachelor lub master, którzy dobrze władają językiem polskim? Na to pytanie, jak do tej pory, nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Czekamy na decyzję Senatu UMCS.

Wśród słuchaczy przeważają ludzie młodzi, którzy stosunkowo niedawno ukończyli studia w Polsce (średnia wieku studiujących wynosi zaledwie trzydzieści kilka lat). Jedni noszą się z zamiarem powrotu do Polski i uważają, że podyplomowe studia mogą im się przydać. Inni wiążą z tymi studiami nadzieje na ciekawszą pracę w Stanach Zjednoczonych. Wszyscy jednak zgodnie podkreślają, iż do podjęcia studiów skłoniła ich przede wszystkim wewnętrzna potrzeba podnoszenia kwalifikacji.

“Chcemy podnosić swoje kwalifikacje, rozwijać się w zakresie nauczania języka polskiego, zarówno jako języka drugiego, jak i języka obcego” - podkreśla Anna Rybska-Bieszczad ze szkoły Aleksandra Janty-Połczyńskiego z Lakewood, NJ. Małgorzata Strąk ze szkoły Zbigniewa Herberta w Copiague, NY, absolwentka filologii polskiej UJ w Krakowie, która obroniła pracę magisterską u prof. Wł. Miodunki na temat: “Przyswajanie języka angielskiego przez emigrację zarobkową w Nowym Jorku” zaznacza, iż motywem podjęcia przez nią studiów jest chęć usprawnienia i unowocześnienia własnego warsztatu pedagogicznego. “Wiem, że wiele skorzystam z tych studiów, bo zajęcia będą prowadzone przez wykładowców, którzy zajmują się na co dzień uczeniem języka polskiego jako obcego” - wyjaśnia Małgorzata Strąk. “My, polonijni nauczyciele, marzymy o tym, aby w szkołach publicznych jednym z przedmiotów był język polski i abyśmy mogli go uczyć?” - mówi z determinacją Agnieszka Golonek ze szkoły K. Pułaskiego w Passaic, NJ, wyrażając pragnienia i nadzieje nauczycieli języka polskiego w Stanach.

PROGRAM STUDIÓW obejmuje 350 godzin. Zajęcia odbywają się w systemie zaocznym i trwają trzy semestry. W ciągu semestru przewidziane są dwie tygodniowe sesje. Studia obejmują zajęcia teoretyczne i praktyczne. W programie są m.in. wykłady i ćwiczenia z gramatyki, kultury języka i metodyki nauczania języka polskiego jako obcego. Zajęcia kończą się zaliczeniem bądź egzaminem. Praktyki zaliczane będą nauczycielom na podstawie pracy w ich szkołach.

Inauguracja roku akademickiego edycji nowojorskiej odbędzie się 10 lutego o godz. 11 rano w Konsulacie RP na Manhattanie. Wykład inauguracyjny wygłosi dyrektor Centrum Języka i Kultury Polskiej dla Polonii i Cudzoziemców Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, prof. dr hab. Jan Mazur. Ze studentami podyplomowych studiów kwalifikacyjnych w zakresie nauczania języka polskiego jako obcego spotkają się również pozostali wykładowcy: Anna Butcher (kierownik studiów), dr Anna Trębska-Kerntopf i dr Małgorzata Rzeszutko-Iwan.

- Barbara Szenk
Marzec, 2008

Wykaz przedmiotów prowadzonych w ramach studiów:

  • Praktyczna gramatyka języka polskiego z elementami gramatyki porównawczej
  • Kultura języka i normy zachowań językowych
  • Język i kultura polska w świecie
  • Podstawy fonetyki i poprawnej wymowy
  • Nauczanie cudzoziemców kultury polskiej
  • Literatura w nauczaniu cudzoziemców
  • Wybrane zagadnienia przekładu
  • Metodyka nauczania języka polskiego jako obcego
  • Techniki multimedialne w nauczaniu obcokrajowców
  • Testowanie i ocenianie
  • Metody nauczania kultury i języka wśród dzieci i młodzieży
  • Elementy wiedzy o historii Polski
  • Praktyka

W Internecie:
http://www.cjkp.umcs.lublin.pl


Podczas spotkania w szkole św. Cyryla i Metodego na Greenpoincie Dorota Andraka zapoznaje przyszłych studentów podyplomowych studiów z programem i rozkładem zajęć