Nowy Dziennik - http://www.dziennik.com
Niedokończona misja Jana Karskiego – szansą dla ludzi dobrej woli
Spotkanie to odbyło się w ramach czteroletniego międzynarodowego programu "Jan Karski – niedokończona misja 2010-2014"
Spotkanie to odbyło się w ramach czteroletniego międzynarodowego programu “Jan Karski – niedokończona misja 2010-2014”, który powstał w 10. rocznicę śmierci Karskiego z inicjatywy Stowarzyszenia Żydowski Instytut Historyczny w Polsce i realizowanego przez Muzeum Historii Polski Warszawie, przy wsparciu finansowym krakowskiego oddziału Wspólnoty Polskiej.
W warsztatach uczestniczyli dyrektorzy polskich szkół dokształcających wraz z delegacjami nauczycieli z New Jersey, Connecticut i Massachusetts i Nowego Jorku.
Specjalnie na tę okazję z Polski przybyli: Ewa Wierzyńska – twórczyni programu “Jan Karski niedokończona misja” i Robert Kostro – dyrektor Muzeum Historii Polski.
Wśród zaproszonych gości, obecni również byli dr Rafael Medoff, dyrektor mieszczącego się w Waszyngtonie David S. Wyman Instytut for Holocaust Studies, który zaprezentował swój film animowany o Karskim, “Posłaniec z piekieł” ("Messenger from Hell"). Na tle wydarzeń z czasów II wojny światowej film przedstawia sylwetkę Jana Karskiego, bohaterskiego emisariusza, który ryzykując życie przedostaje się z okupowanej Polski do Anglii i USA, by przekazać światu świadectwo o zagładzie narodu żydowskiego na terenach okupowanej Polski.
Na zdjęciu (od lewej) Dorota Andraka – prezes CPSD, konsul generalna RP Ewa Junczyk-Ziomecka, Robert Kostro – dyrektor Muzeum Historii Polski, Ewa Wierzyńska i John R. Pascal
W warsztatach wziął udział także John R. Pascal, wykładowca prestiżowego Seton Hall Preparatory School z West Orange, NJ. Towarzyszyło mu kilkoro uczniów. Pascal kilka lat temu porzucił pracę w biznesie, by zrealizować swoje marzenia o pracy pedagogicznej. Zafascynowany życiem Karskiego, odwiedził kilka nazistowskich obozów zagłady w wielu miejscach Europy. “Ta wycieczka odmieniła moje życie. Aby nauczać o holokauście, trzeba najpierw te straszne miejsca odwiedzić” – powiedział Pascal.
Jan Karski (prawdziwe nazwisko prof. Jan Kozielewski) był gorliwym katolikiem, polskim dyplomatą, emisariuszem i oficerem Polski Podziemnej. Urodził się 24 czerwca 1914 roku w Łodzi. Ukończył prawo i studium dyplomacji na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. Jako żołnierz na własnej skórze przeżył okrucieństwa wojny. Miał genialną pamięć i biegle posługiwał się językami obcymi, co idealnie predysponowało go do pracy kuriera. W 1939 r. odbył swoją pierwszą misję: udał się do Paryża, aby powiadomić rząd polski na obczyźnie o sytuacji w Polsce, okupowanej przez hitlerowskie Niemcy. Jesienią 1942 r. wyruszył w najważniejszą misję swojego życia do Wielkiej Brytanii i USA, gdzie zdał relację z eksterminacji Żydów w okupowanej Polsce, której był świadkiem. Raporty Jana Karskiego zachodni politycy uznali jednak za niewiarygodne i nie podjęli żadnych decyzji. Po ustaleniach jałtańskich zrezygnował z pracy w dyplomacji i nie wrócił do Polski. Został nauczycielem akademickim na Georgetown University, gdzie wykładał przez 35 lat. Jednym z jego studentów był Bill Clinton. Profesor Jan Karski za swoją działalność bohaterskiego emisariusza Polskiego Państwa Podziemnego otrzymał doktoraty honorowe polskich i zagranicznych uczelni, wiele odznaczeń w tym najwyższe odznaczenie państwowe – Order Orła Białego Rzeczpospolitej Polskiej. Zmarł 13 lipca 2000 roku w Waszyngtonie.
“To była niesamowita osobowość; chcę, abyście pokochali Jana Karskiego. Jeżeli poczujecie w nim swego bohatera, to wtedy przekażecie te wartości młodzieży – powiedziała konsul generalna, która miała okazję osobiście poznać Jana Karskiego. – Amerykanie dużo wiedzą o Karskim, ale wiedzą też o nim Polacy? Nauka w waszych rękach. Jan Karski jest bohaterem trzech narodów: polskiego, amerykańskiego i żydowskiego; stawianym obok takich autorytetów, jak Kościuszko czy Paderewski. Jego dziedzictwo zobowiązuje nas do wychowywania młodych pokoleń w duchu tolerancji i odpowiedzialności obywatelskiej, duchu sprzeciwu wobec wszystkich haseł i ideologii, które torują drogę dla konfliktów na tle narodowościowym i religijnym”.
Prowadząca spotkanie prezes Centrali Polskich Szkół Dorota Andraka powiedziała, że w najbliższym czasie program o legendarnym emisariuszu Podziemnego Państwa Polskiego będzie systematycznie wprowadzany do polskich szkół dokształcających.
“Chcielibyśmy, aby powstał program o zasięgu międzynarodowym, który byłby moralnym drogowskazem dla młodzieży całego świata, nie tylko w Polsce. Chcielibyśmy, aby osobę Jana Karskiego stawiano za przykład odwagi, wrażliwości na krzywdy drugiego człowieka i sprzeciwu wobec zła” – powiedziała Ewa Wierzyńska prezentując zarys programu.
Robert Kostro opowiedział o powstawaniu Muzeum Historii Polski i o obecnej jego działalności – jeszcze bez stałej siedziby. Muzeum zostało założone w 2006 roku przez ministra kultury i dziedzictwa narodowego w Polsce. Jego misją jest rozbudzanie zainteresowania historią dziedzictwa narodowego. Otwarcie obiektu jest planowane na 2013 r. (więcej informacji: http://www.muzhp.pl, ).
W czasie spotkania wyświetlono także film krótkometrażowy z uroczystości postawienia pomnika “Ławeczki Karskiego” przed siedzibą Konsulatu Generalnego RP w Nowym Jorku, która miała miejsce 11 listopada 2007 r. Również wtedy, dzięki staraniom władz polskich i środowisk żydowskich w Ameryce, władze miasta Nowy Jork zatwierdziły nazwanie skrzyżowania przy konsulacie – Jan Karski Corner.
-Elzbieta Poplawska
8 listopad 2010
