{"id":388,"date":"2026-02-07T20:29:46","date_gmt":"2026-02-07T19:29:46","guid":{"rendered":"https:\/\/www.centralapolskichszkol.org\/?p=388"},"modified":"2026-02-07T20:30:25","modified_gmt":"2026-02-07T19:30:25","slug":"przy-kawie-o-stuleciu-edukacji-wspomnienia-ludzie-i-historie-z-serca-centrali","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.centralapolskichszkol.org\/index.php\/2026\/02\/07\/przy-kawie-o-stuleciu-edukacji-wspomnienia-ludzie-i-historie-z-serca-centrali\/","title":{"rendered":"\u201ePrzy kawie o stuleciu edukacji \u2013 wspomnienia, ludzie i historie z serca Centrali\u201d"},"content":{"rendered":"
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n

\u201ePrzy kawie o stuleciu edukacji \u2013 wspomnienia, ludzie i historie z serca Centrali\u201d<\/b><\/h2>\n

 <\/p>\n<\/div>\n

\n

\u2013 z Prezes CPSD p. Dorot\u0105 Andrak\u0105<\/b><\/p>\n

rozmawia\u0142a Aneta Matyszczyk,<\/b><\/p>\n

rzecznik organizacji.<\/b><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/section>\n<\/div>\n

\n
\n

Trudno uwierzy\u0107, \u017ce Centrala Polskich Szk\u00f3\u0142 Dokszta\u0142caj\u0105cych w Ameryce ma ju\u017c 100 lat. Przez ten czas zmieni\u0142o si\u0119 niemal wszystko \u2013 \u015bwiat, technologia, podej\u015bcie do edukacji, a nawet j\u0119zyk, kt\u00f3rym m\u00f3wimy na co dzie\u0144. Ale jedno pozosta\u0142o niezmienne: potrzeba piel\u0119gnowania polsko\u015bci, przekazywania j\u0119zyka, tradycji i warto\u015bci kolejnym pokoleniom m\u0142odych Polak\u00f3w w USA.<\/span><\/b><\/p>\n

Z tej wyj\u0105tkowej okazji zapraszam na spokojn\u0105, szczer\u0105 rozmow\u0119 \u2013 tak\u0105 przy kawie, z odrobin\u0105 nostalgii, u\u015bmiechu i serca. O wspomnieniach, ludziach, zabawnych historiach i ma\u0142ych-wielkich momentach, kt\u00f3re tworz\u0105 histori\u0119 CPSD.<\/span><\/b><\/p>\n

Pierwsz\u0105 osob\u0105, z kt\u00f3r\u0105 przeprowadzam wywiad w ramach tego jubileuszowego cyklu, jest Prezes CPSD dr Dorota Andraka \u2013 osoba, kt\u00f3ra organizacj\u0119 zna od podszewki. Kobieta z pasj\u0105 do edukacji, ogromnym sercem dla Polonii i \u2013 jak si\u0119 za chwil\u0119 przekonacie \u2013 z niejedn\u0105 anegdot\u0105\u00a0<\/span><\/b>w zanadrzu.<\/span><\/b><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

Jak wygl\u0105da\u0142y Pani pocz\u0105tki w Centrali? Pami\u0119ta Pani sw\u00f3j pierwszy dzie\u0144, pierwsze spotkanie, pierwsze wra\u017cenia? Czy wtedy ju\u017c wiedzia\u0142a Pani, \u017ce to b\u0119dzie co\u015b na d\u0142u\u017cej?<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

 <\/p>\n

Moja przygoda zacz\u0119\u0142a si\u0119 od edukacji polonijnej w Polskiej Szkole Sobotniej przy parafii \u015bw. Cyryla i Metodego. To by\u0142a zwyk\u0142a sobota, a jednak pocz\u0105tek mojego \u015bwiata \u2013 \u015bwiata dzieci, nauczycieli, rodzic\u00f3w i nauki. Od pierwszego dnia poczu\u0142am, \u017ce to jest moje miejsce, \u017ce chc\u0119 by\u0107 cz\u0119\u015bci\u0105 tej spo\u0142eczno\u015bci.<\/span><\/p>\n

P\u00f3\u017aniej przysz\u0142a Centrala \u2013 moje pierwsze zebranie w New Jersey, z panem Janem Wo\u017aniakiem jako przewodnicz\u0105cym i pani\u0105 Janin\u0105 Igielsk\u0105 u jego boku. To w\u0142a\u015bnie ona powiedzia\u0142a mi, \u017ce powinnam znale\u017a\u0107 si\u0119 w zarz\u0105dzie. Wtedy poczu\u0142am, \u017ce przede mn\u0105 stoi co\u015b naprawd\u0119 wielkiego.<\/span><\/p>\n

Co z tych pocz\u0105tk\u00f3w zapad\u0142o Pani szczeg\u00f3lnie w pami\u0119\u0107?<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

 <\/p>\n

Pami\u0119tam ka\u017cd\u0105 drobn\u0105 rzecz \u2013 u\u015bmiechy dzieci, rozmowy z rodzicami, pierwsze konferencje, na kt\u00f3re jecha\u0142am z lekk\u0105 trem\u0105. Ale najbardziej pami\u0119tam ludzi \u2013 tych, kt\u00f3rzy mnie wspierali, wierzyli we mnie i w to,\u00a0<\/span>\u017ce mog\u0119 robi\u0107 co\u015b dobrego dla polonijnej edukacji. To w\u0142a\u015bnie oni pokazali mi, \u017ce praca w Centrali to nie obowi\u0105zek, ale misja i rado\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

Czy jest jaka\u015b anegdota, kt\u00f3r\u0105 zawsze wspomina Pani z u\u015bmiechem?<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

 <\/p>\n

O, by\u0142o ich wiele! Na jednej konferencji nagle przesta\u0142 dzia\u0142a\u0107 mikrofon, a sala pe\u0142na nauczycieli patrzy\u0142a na mnie z pytaniem: \u201eco teraz?\u201d. I wiecie co?<\/span>
\nPo prostu zacz\u0119li\u015bmy m\u00f3wi\u0107 g\u0142o\u015bniej, spontanicznie \u2013 i to spotkanie okaza\u0142o si\u0119 jednym z najpi\u0119kniejszych w mojej pracy.<\/span><\/p>\n

Albo kiedy dzieci swoim \u015bmiechem i energi\u0105 wprowadza\u0142y do sali tak\u0105 atmosfer\u0119, \u017ce powaga spotkania ust\u0119powa\u0142a miejsca rado\u015bci (kolonie, obozy, spotkania w konsulacie RP w Nowym Jorku). Takie chwile przypominaj\u0105 mi, \u017ce edukacja to r\u00f3wnie\u017c emocje i wsp\u00f3lnota.<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

Kogo z ludzi napotkanych przez te lata wspomina Pani z najwi\u0119kszym wzruszeniem?<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

 <\/p>\n

Najcieplej wspominam pani\u0105 Janin\u0119 Igielsk\u0105 \u2013 moj\u0105 mentork\u0119\u00a0<\/span>i przewodnicz\u0105c\u0105 w wielu inicjatywach. To ona pokaza\u0142a mi, jak patrze\u0107 szerzej, jak inspirowa\u0107 ludzi i wierzy\u0107 w ka\u017cdy projekt.\u00a0<\/span>I oczywi\u015bcie pana Wo\u017aniaka, kt\u00f3ry kilka miesi\u0119cy przed \u015bmierci\u0105 powiedzia\u0142 mi s\u0142owa, kt\u00f3re nosz\u0119 w sercu do dzi\u015b: \u201eDzi\u0119kuj\u0119, \u017ce pami\u0119tasz o mojej pracy i nie zapominasz\u201d. Takie momenty ucz\u0105 pokory, wdzi\u0119czno\u015bci<\/span>
\ni odpowiedzialno\u015bci.<\/span><\/p>\n

Czy pami\u0119ta Pani jakie\u015b wyj\u0105tkowe wydarzenia \u2013 jubileusze, spotkania, podr\u00f3\u017ce, kt\u00f3re szczeg\u00f3lnie zapad\u0142y w pami\u0119\u0107?<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

 <\/p>\n

Przez lata by\u0142o w Centrali tak wiele prze\u0142omowych wydarze\u0144, \u017ce trudno wybra\u0107 tylko jedno. Jednym z najwa\u017cniejszych moment\u00f3w by\u0142o powo\u0142anie Fundacji wspieraj\u0105cej szkolnictwo polonijne \u2013 pomys\u0142, kt\u00f3ry wymaga\u0142 wieloletniego wysi\u0142ku, ale z czasem przyni\u00f3s\u0142 wymierne efekty. Dzi\u0119ki temu Centrala sta\u0142a si\u0119 sponsorem Polsko-S\u0142owia\u0144skiej Federalnej Unii Kredytowej, co pozwoli\u0142o nam na pozyskiwanie sta\u0142ych funduszy na rozw\u00f3j dzia\u0142alno\u015bci edukacyjnej.<\/span><\/p>\n

Ogromnym osi\u0105gni\u0119ciem by\u0142o r\u00f3wnie\u017c powo\u0142anie Certyfikatowego O\u015brodka Egzaminacyjnego \u2013 miejsca, w kt\u00f3rym mo\u017cna zdawa\u0107 pa\u0144stwowy egzamin\u00a0<\/span>z j\u0119zyka polskiego jako obcego na poziomach B1, B2 DiM oraz B1 i B2 D. Ka\u017cdego roku do egzamin\u00f3w przyst\u0119puj\u0105 uczniowie polonijnych szk\u00f3\u0142, ale tak\u017ce osoby doros\u0142e \u2013 zainteresowane studiami w Polsce czy rozwijaniem kontakt\u00f3w biznesowych. Rekordowym rokiem by\u0142 ten, kiedy do egzamin\u00f3w zg\u0142osi\u0142o si\u0119 a\u017c 150 os\u00f3b.<\/span><\/p>\n

Nasz o\u015brodek jest nadzorowany przez Narodow\u0105 Agencj\u0119 Wymiany Akademickiej (NAWA) i mo\u017cemy by\u0107 dumni, \u017ce jako pierwsi na \u015bwiecie, poza granicami Polski, otrzymali\u015bmy zgod\u0119 Ministerstwa Edukacji Narodowej na jego utworzenie i przeprowadzanie egzamin\u00f3w.<\/span>
\nTo wyr\u00f3\u017cnienie, kt\u00f3re do dzi\u015b stanowi pow\u00f3d do ogromnej satysfakcji.<\/span><\/p>\n

Nie mo\u017cna te\u017c zapomnie\u0107 o wsp\u00f3lnych wyjazdach m\u0142odzie\u017cy \u2013 koloniach\u00a0<\/span>i obozach w Polsce, kt\u00f3re organizowali\u015bmy, aby dzieci mog\u0142y osobi\u015bcie do\u015bwiadcza\u0107 kultury, historii i tradycji ojczyzny. To by\u0142y momenty, kt\u00f3re uczy\u0142y nie tylko j\u0119zyka, ale te\u017c budowa\u0142y wi\u0119zi i to\u017csamo\u015b\u0107 m\u0142odego pokolenia.<\/span><\/p>\n

Wszystkie te wydarzenia wpisa\u0142y si\u0119 na trwa\u0142e w histori\u0119 Centrali i pokazuj\u0105, \u017ce ludzie j\u0105 tworz\u0105cy to osoby wyj\u0105tkowe. Dla nich s\u0142owo \u201edzi\u0119kuj\u0119\u201d to za ma\u0142o \u2013 to ludzie, przed kt\u00f3rymi chyl\u0119 czo\u0142a za ich po\u015bwi\u0119cenie, serce i pasj\u0119. Dzi\u0119ki nim Centrala sta\u0142a si\u0119 miejscem, gdzie tradycja spotyka si\u0119\u00a0<\/span>z nowoczesno\u015bci\u0105, a ka\u017cdy projekt ma realny wp\u0142yw na \u017cycie uczni\u00f3w i ca\u0142ej polonijnej spo\u0142eczno\u015bci.<\/span><\/p>\n

Z pewno\u015bci\u0105 CPSD to nie tylko nauka j\u0119zyka, ale i wychowanie w duchu polsko\u015bci. Co \u2013 Pani zdaniem \u2013 jest najwi\u0119ksz\u0105 si\u0142\u0105 tych szk\u00f3\u0142?<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

 <\/p>\n

Najwi\u0119ksz\u0105 si\u0142\u0105 s\u0105 dzieci i nauczyciele. Dzieci, kt\u00f3re przychodz\u0105 w soboty z ciekawo\u015bci\u0105 i rado\u015bci\u0105, oraz nauczyciele, kt\u00f3rzy oddaj\u0105 im ca\u0142e serce. Szko\u0142y ucz\u0105 nie tylko j\u0119zyka, ale te\u017c dumy z polsko\u015bci, poczucia to\u017csamo\u015bci i mi\u0142o\u015bci do ojczyzny.\u00a0<\/span>Kiedy s\u0142ysz\u0119 uczni\u00f3w recytuj\u0105cych Mickiewicza czy \u015bpiewaj\u0105cych polskie pie\u015bni, wiem, \u017ce nasza praca naprawd\u0119 ma sens.<\/span><\/p>\n

Gdyby Pani mia\u0142a opisa\u0107 CPSD jak blisk\u0105 osob\u0119 \u2013 jaka by to by\u0142a posta\u0107?<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

 <\/p>\n

Centrala to m\u0105dry, do\u015bwiadczony nauczyciel \u2013 kto\u015b, kto ma autorytet, ale te\u017c ciep\u0142o w sercu. Kto pokazuje drog\u0119 i wspiera na ka\u017cdym kroku. Kto potrafi inspirowa\u0107, zach\u0119ca\u0107 i budowa\u0107 ludzi.\u00a0<\/span>Dla mnie Centrala w\u0142a\u015bnie taka jest \u2013 zakorzeniona w tradycji, a jednocze\u015bnie otwarta na przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n

Czy jest co\u015b, czego CPSD nauczy\u0142a Pani\u0105 nie tylko jako prezesa, ale te\u017c jako cz\u0142owieka?<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

 <\/p>\n

Centrala nauczy\u0142a mnie patrzenia w przysz\u0142o\u015b\u0107, szukania kreatywnych rozwi\u0105za\u0144, dialogu z ka\u017cdym, kto chce dzia\u0142a\u0107 dla o\u015bwiaty. Nauczy\u0142a mnie otwarto\u015bci, cierpliwo\u015bci i wytrwa\u0142o\u015bci.\u00a0<\/span>To r\u00f3wnie\u017c lekcja, \u017ce warto pracowa\u0107 z pasj\u0105 i misj\u0105, i nigdy si\u0119 nie cofa\u0107, nawet je\u015bli napotykamy trudno\u015bci. Dzi\u0119ki Centrali wiem, \u017ce determinacja, serce i konsekwencja przynosz\u0105 efekty \u2013 zar\u00f3wno dla dzieci, jak i ca\u0142ej spo\u0142eczno\u015bci polonijnej.\u00a0<\/span>Wszystko, co robi\u0119 w Centrali, robi\u0119 z serca i anga\u017cuj\u0119 w to ca\u0142\u0105 siebie.<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

Gdyby Pani mog\u0142a dzi\u015b wys\u0142a\u0107 list do tych, kt\u00f3rzy zak\u0142adali CPSD 100 lat temu \u2013 co by Pani im napisa\u0142a?<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

 <\/p>\n

Napisa\u0142abym:\u00a0<\/span>\u201eDzi\u0119kujemy za odwag\u0119 i wizj\u0119. Sto lat p\u00f3\u017aniej Wasze dzie\u0142o trwa, rozwija si\u0119 i \u017cyje w naszych uczniach, nauczycielach i wszystkich, kt\u00f3rzy anga\u017cuj\u0105 si\u0119\u00a0<\/span>w Centrali. Mo\u017cecie by\u0107 dumni \u2013 Wasza praca ma realny wp\u0142yw na przysz\u0142e pokolenia Polonii.\u201d<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

Na koniec \u2013 czego \u017cyczy\u0142aby Pani tej organizacji na kolejne 100 lat?<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

 <\/p>\n

\u017bycz\u0119, aby zawsze by\u0142a miejscem spotkania ludzi i serc, aby dawa\u0142a poczucie wsp\u00f3lnoty nauczycielom i dum\u0119 uczniom. Aby nie zatraci\u0142a pasji, misji\u00a0<\/span>i idea\u0142\u00f3w, kt\u00f3re j\u0105 tworz\u0105.\u00a0<\/span>Niech w ka\u017cdej polonijnej szkole bije serce Polski, a kolejne pokolenia nauczycieli i uczni\u00f3w czuj\u0105 rado\u015b\u0107 i odpowiedzialno\u015b\u0107 z bycia cz\u0119\u015bci\u0105 tej wyj\u0105tkowej spo\u0142eczno\u015bci.<\/span><\/p>\n

Dzi\u0119kuj\u0119 za t\u0119 pi\u0119kn\u0105, spokojn\u0105 rozmow\u0119 \u2013 pe\u0142n\u0105 wspomnie\u0144, wzrusze\u0144, u\u015bmiech\u00f3w i refleksji. Setna rocznica to nie tylko \u015bwi\u0119to historii, ale te\u017c moment, by spojrze\u0107 z dum\u0105 na to, co ju\u017c za nami \u2013 i z nadziej\u0105 na to, co jeszcze przed nami.\u00a0<\/span><\/i><\/b>A skoro s\u0105 tacy ludzie jak Pani \u2013 z sercem do edukacji i drugiego cz\u0142owieka \u2013 to o przysz\u0142o\u015b\u0107 CPSD mo\u017cemy by\u0107 spokojni.\u00a0<\/span><\/i><\/b>Jeszcze raz dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119 i \u017cycz\u0119, \u017ceby to \u201ekolejne sto lat\u201d by\u0142o r\u00f3wnie bogate w ludzi, wydarzenia i dobre emocje.<\/span><\/i><\/b><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

Aneta Matyszczyk<\/span><\/i><\/p>\n

 <\/p>\n

Rzecznik CPSD<\/span><\/i><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201ePrzy kawie o stuleciu edukacji \u2013 wspomnienia, ludzie i historie z serca Centrali\u201d   \u2013 z Prezes CPSD p. Dorot\u0105 Andrak\u0105 rozmawia\u0142a Aneta Matyszczyk, rzecznik organizacji. Trudno uwierzy\u0107, \u017ce Centrala Polskich Szk\u00f3\u0142 Dokszta\u0142caj\u0105cych w Ameryce ma ju\u017c 100 lat. Przez ten czas zmieni\u0142o si\u0119 niemal wszystko \u2013 \u015bwiat, technologia, podej\u015bcie do edukacji, a nawet j\u0119zyk,…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":389,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12,3],"tags":[9,10,11],"class_list":["post-388","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-100-lecie","category-news","tag-100lat","tag-dorota-andraka","tag-wywiad","category-12","category-3","description-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.centralapolskichszkol.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/388","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.centralapolskichszkol.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.centralapolskichszkol.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.centralapolskichszkol.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.centralapolskichszkol.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=388"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.centralapolskichszkol.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/388\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":391,"href":"https:\/\/www.centralapolskichszkol.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/388\/revisions\/391"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.centralapolskichszkol.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/389"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.centralapolskichszkol.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=388"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.centralapolskichszkol.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=388"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.centralapolskichszkol.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=388"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}